Aardewerk en porselein, gebakken klei
Dit infopakket gaat over keramiek, de verzamelnaam voor aardewerk, steengoed en porselein. Je vindt er achtergrond over de geschiedenis van porselein en een overzicht van literatuur, websites en een museum.
Keramiek is een verzamelnaam voor aardewerk, steengoed en porselein. Het wordt gebruikt voor gebruiksvoorwerpen, zoals eetservices en potten, maar ook voor sierlijke kunstvoorwerpen. Het woord komt van het Griekse keramos, wat pottenbakkersklei betekent.
Soorten keramiek
Aardewerk wordt van gewone klei gebakken. Niet-geglazuurd aardewerk noemt men terracotta. Porselein is wit en halfdoorschijnend en wordt bij hogere temperaturen gebakken dan aardewerk.
De geschiedenis van porselein
In China was het porseleinprocedé al lang bekend, maar in Europa lukte het pas in 1708 om porselein te maken. Daarna ontstonden beroemde porseleinfabrieken, zoals die in Meissen. Daar werd het porselein in verschillende kleuren gedecoreerd, vaak in combinatie met goud. Ook Franse plaatsen als Limoges werden belangrijke centra van porseleinproductie.
Waardevol en betaalbaar
Echt Meissenporselein is nog steeds te koop, maar het is duur. Hetzelfde geldt voor oud Delfts en Maastrichts aardewerk en voor het Engelse Wedgwood. Er zijn gelukkig ook goedkopere serviezen, waardoor een eigen servies voor veel mensen binnen bereik ligt.
Lezen over keramiek
Artikelen
- Artikelen in tijdschriften over Limoges, blauw-wit Delfts aardewerk uit de Gouden Eeuw, Imari-porselein, het verhaal van Wedgwood en het maken van klei-objecten.
- Een artikel over een handjevol antieke keramiek uit het Verre Oosten.
Boeken
- De pottenbakkers van Friesland 1750-1950: over het ambacht, de makers en het aardewerk.
- Het keramiekboek: Nederlands vernieuwingsaardewerk 1876-1940.
- Maastrichts aardewerk: constructivistische decors uit het interbellum.
- Gebroken voor jou van Stephanie Kallos, een roman waarin een kostbare porseleinverzameling een rol speelt.
Internet en film
- Online collecties over Maastrichts aardewerk en overzichten van keramieksoorten.
- Een dvd over het aardewerk van Tichelaar in Makkum.
Bezoeken
Wie meer wil zien, kan terecht in het Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden, dat een grote collectie keramiek toont. Wil je zelf aan de slag met klei? Bekijk dan ook onze activiteiten. Voor andere onderwerpen kun je de overige infopakketten bekijken.