Sinterklaas met het hele gezin: tradities, boeken en rijmen
Van de intocht tot pakjesavond: voor veel families is de sinterklaastijd een vast hoogtepunt van het jaar. Kinderen zetten hun schoen, ouders verstoppen cadeautjes en grootouders vertellen hoe het vroeger ging. Dit infopakket helpt u het feest samen te beleven, met achtergrond, voorleestips en praktische hulp bij surprises en gedichten.
Waar komt Sinterklaas vandaan?
Het feest gaat terug op Sint-Nicolaas, volgens de overlevering een bisschop van Myra, in het huidige Turkije. Hij leefde lang geleden, en over zijn leven bestaan vooral legendes. Daarin helpt hij arme mensen, redt hij kinderen en geeft hij in het geheim cadeaus. Dat laatste verklaart waarom het feest draait om verrassen.
In de loop van de eeuwen kreeg het feest in de Nederlanden een eigen vorm. Veel van wat we nu kennen, zoals de stoomboot uit Spanje, het paard op het dak en de Pieten als helpers, is pas veel later toegevoegd. Het feest is altijd blijven veranderen. Ook de manier waarop Piet wordt neergezet, is de afgelopen jaren op veel plaatsen aangepast.
Wilt u meer weten over de geschiedenis? In de bibliotheek vindt u boeken over feestdagen en volksgebruiken. Vraag gerust een medewerker om suggesties voor uw leeftijdsgroep of interesse.
Tradities die het hele gezin kan delen
Elke familie viert het op haar eigen manier, maar een paar gebruiken komen in veel huizen terug:
- De intocht kijken, op tv of in de eigen stad of het eigen dorp. Voor jonge kinderen is dat vaak het officiële begin.
- De schoen zetten, met een tekening, een wortel voor het paard en een liedje bij de kachel of de deur.
- Sinterklaasliedjes zingen. Grootouders kennen vaak nog versies die kinderen niet kennen: een mooi moment om ze door te geven.
- Pakjesavond, meestal op 5 december, met cadeaus, gedichten en strooigoed.
Tip voor grootouders: vertel hoe u zelf Sinterklaas vierde. Kinderen vinden het vaak heerlijk om te horen wat er anders was, en het maakt de traditie persoonlijk.
Voorlezen in de sinterklaastijd
Voorlezen is een rustige manier om de spanning van deze weken op te vangen. Er zijn veel prentenboeken en voorleesboeken over Sinterklaas, van eenvoudige boekjes voor peuters tot verhalen voor kinderen die al zelf lezen.
Waar let u op bij het kiezen?
- Leeftijd: voor de jongsten werken korte verhalen met grote, duidelijke platen het best. Oudere kinderen houden van verhalen met humor of een avontuur rond de stoomboot.
- Toon: sommige kinderen vinden de spanning rond Sinterklaas best spannend. Kies dan een vrolijk, geruststellend verhaal.
- Samen kijken: laat kinderen bij prentenboeken vertellen wat ze op de plaat zien. Dat maakt voorlezen een gesprek.
- Liedjesboeken: een bundel met sinterklaasliedjes is handig om samen te zingen.
In de catalogus van uw bibliotheek kunt u zoeken op het onderwerp Sinterklaas. Als lid kunt u boeken reserveren, zodat ze klaarliggen voor de drukke weken. Het aanbod is in deze periode vaak snel uitgeleend, dus op tijd reserveren loont.
Surprises: knutselen met een knipoog
Bij oudere kinderen en volwassenen hoort vaak lootjes trekken met een surprise. Een surprise is een zelfgemaakte verpakking die iets zegt over de ontvanger.
- Begin bij een hobby of eigenaardigheid van de persoon: een voetballer krijgt een voetbalschoen van karton, een fervent lezer een reuzenboek.
- Gebruik wat u in huis hebt: dozen, wc-rolletjes, kranten en verf.
- Verstop het cadeau goed. Wie wat moet zoeken, heeft meer plezier.
- Laat kinderen meeknutselen. Dat is minstens zo leuk als het uitpakken.
Knutselboeken uit de bibliotheek geven extra inspiratie voor technieken met papier-maché, karton en verf.
Zelf een sinterklaasgedicht schrijven
Een gedicht hoort bij pakjesavond. Het hoeft geen kunstwerk te zijn: het gaat om de lach en de herkenning. Met deze tips komt u een heel eind.
Kies een eenvoudig rijmschema
Het meest gebruikte schema is gepaard rijm: twee regels die op elkaar rijmen, dan weer twee (aabb). Dat is makkelijk te schrijven en goed voor te lezen. Houd de regels ongeveer even lang, zodat het ritme lekker loopt.
Plagen mag, kwetsen niet
Een plagerige toon maakt het gedicht leuk. Sinterklaas weet immers alles. Kies wel onderwerpen waar de ontvanger zelf om kan lachen, zoals een slordige gewoonte of een grappige vergissing. Gevoelige punten laat u liever weg.
Maak het persoonlijk
De beste gedichten bevatten details die alleen de familie kent: de sleutels die steeds kwijt zijn, die ene favoriete snack, een opvallende uitspraak. Zulke herkenning zorgt voor de meeste lachers.
Hint naar het cadeau
Verklap niet te veel. Een kleine aanwijzing laat de ontvanger raden en maakt het uitpakken spannender.
Lees hardop voor
Lees uw gedicht een keer hardop. Struikelt u ergens, dan is het ritme nog niet goed. Een woordje schuiven helpt vaak al.
Loopt u vast of zoekt u een eerste opzet? Op KadoKiezer vindt u hulp bij het rijmen van je sinterklaasgedicht: u vult in voor wie het is en wat typisch is aan die persoon, en krijgt een rijmpje als startpunt. Pas het daarna gerust aan met uw eigen details, dan blijft het echt uw gedicht.
Sinterklaas in de bibliotheek
Veel bibliotheken organiseren in de sinterklaastijd activiteiten voor gezinnen, zoals voorleesuurtjes met sinterklaasverhalen, knutselmiddagen of een bezoek van de Sint zelf. Het aanbod verschilt per bibliotheek en per jaar. Kijk daarom op het activiteitenoverzicht of vraag ernaar bij uw eigen vestiging. Soms is aanmelden nodig, en populaire activiteiten raken snel vol.
Zo wordt de bibliotheek een plek waar kinderen, ouders en grootouders samen in de sfeer van het feest komen. Veel plezier met voorlezen, knutselen en rijmen!